Zero-emissiezones uitgelegd

In 2014 maakten bedrijven, overheden en kennisinstellingen al afspraken binnen de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek. Het doel was om het vervoer van goederen in steden schoner en efficiënter te maken. In het Klimaatakkoord van 2019 werden vervolgens afspraken gemaakt over de invoering van zero-emissiezones voor stadslogistiek.

De grote verandering voor automobilisten en ondernemers kwam op 1 januari 2025. Vanaf dat moment gingen de eerste zero-emissiezones daadwerkelijk van start en werden de meest vervuilende bestel- en vrachtauto's geweerd. Het betekent niet dat iedere bedrijfswagen sinds 2025 ineens verboden is. De invoering gebeurt stap voor stap.

Voor een normale personenauto geldt de zero-emissiezone voor stadslogistiek niet. Je hoeft dus niet ineens een elektrische personenauto te kopen omdat je bijvoorbeeld een middagje naar Enschede wilt. Zero-emissiezones voor stadslogistiek zijn vooral bedoeld voor bestelauto's en vrachtwagens. Denk bijvoorbeeld aan een installateur die met zijn bedrijfsbus naar een klant in het centrum rijdt, pakketbezorger, schilder, aannemer, bloemist, horecaleverancier of winkelier die goederen bezorgt. Rijd je met zo'n bedrijfswagen een stad met een ZE-zone in, dan is het verstandig om te controleren welke regels voor jouw voertuig gelden.

De regels zijn afhankelijk van onder andere de emissieklasse, de leeftijd en het type voertuig. Voor bestelauto's geldt in 2026 bijvoorbeeld dat nieuwe bestelauto's die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst op kenteken zijn gezet, uitstootvrij moeten zijn om een ZE-zone in te mogen. Oudere bedrijfswagens kunnen afhankelijk van hun emissieklasse nog onder een overgangsregeling vallen.

Dat betekent dus dat je niet alleen naar de brandstof moet kijken. Een dieselbus betekent niet automatisch dat je vandaag geen enkele stad meer in mag. Andersom betekent een relatief nieuwe diesel ook niet dat je er onbeperkt mee kunt blijven rijden. Daarom is één advies het belangrijkst; controleer je kenteken. Via de officiële zero-emissie kentekencheck kun je zien of jouw bestelauto of vrachtwagen toegang heeft en tot wanneer.

In 2026 zijn in steeds meer Nederlandse steden zero-emissiezones actief. Op de officiële landelijke informatiepagina staan onder andere Amersfoort, Amsterdam, Arnhem, Assen, Delft, Den Haag, Eindhoven, Enschede, Gouda, Groningen, Haarlem, 's-Hertogenbosch, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Ook rondom Schiphol geldt een zero-emissiezone. Andere gemeenten bereiden een zone voor of onderzoeken de invoering ervan.

Omdat gemeenten op verschillende momenten kunnen starten en zones kunnen veranderen, is het verstandig om niet alleen op een vaste lijst af te gaan. Op Op weg naar ZES, de landelijke informatiepagina over zero-emissiezones, staat een actuele kaart waarop je kunt zien waar de zones liggen.

Meestal niet. Als jouw bedrijfswagen volgens de regels toegang heeft, hoef je niet vooraf een vignet, sticker of vergunning voor de zero-emissiezone aan te vragen. De controle kan aan de hand van het kenteken plaatsvinden. De gegevens van je voertuig bepalen vervolgens of je toegang hebt. Het slimste is daarom om vóór je rit de zero-emissie kentekencheck te doen.

Heb je volgens de regels geen toegang? Dan kan er in bepaalde situaties wel een ontheffing mogelijk zijn. Bijvoorbeeld wanneer een geschikt uitstootvrij voertuig voor jouw werkzaamheden niet verkrijgbaar is, bij bepaalde bedrijfseconomische omstandigheden of wanneer sprake is van andere uitzonderingssituaties. Sinds 2026 bestaan er ook specifieke landelijke ontheffingsmogelijkheden, bijvoorbeeld in bepaalde situaties rond netcongestie.

Een officiële ontheffing voor een zero-emissiezone vraag je aan via het Centraal Loket Zero Emissie van de RDW. De RDW waarschuwt dat dit de enige officiële instantie is waar deze ontheffingen kunnen worden aangevraagd.

De overgangsregeling zorgt ervoor dat ondernemers niet van de ene op de andere dag hun bestaande bedrijfsauto hoeven te vervangen. Voor bestelauto’s geldt momenteel: emissieklasse 4 of lager heeft geen toegang, emissieklasse 5 mag nog tot 1 januari 2027 naar binnen en Euro 6-bestelauto’s van vóór 2025 hebben volgens de huidige formele regeling toegang tot 1 januari 2028. Het kabinet wil dat laatste verlengen tot 1 januari 2029, maar RDW vermeldt dat die verlenging nog niet definitief is. Nieuwe bestel- en vrachtauto’s die vanaf 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet, moeten in principe uitstootvrij zijn om een ZE-zone in te mogen. Voor vrachtwagens gelden aparte overgangstermijnen, afhankelijk van type, Euroklasse en datum eerste toelating.

ZE-zone is de gebruikelijke afkorting van zero-emissiezone. Het gaat om een gebied waar uiteindelijk alleen uitstootvrije bestel- en vrachtauto’s mogen rijden, bijvoorbeeld elektrisch of op waterstof. De regels zijn vooral bedoeld voor stadslogistiek, personenauto’s vallen op dit moment niet onder de landelijke ZE-regels.

Je kunt de zero-emissiezone herkennen aan de rand van de gebieden. Sinds 1 januari 2026 wordt een nieuw verkeersbord gebruikt. Bovenaan staat ‘ZONE’, met daaronder een rode cirkel met een voertuig dat uitlaatgassen uitstoot. De onderborden geven aan voor welke voertuigen de beperking geldt. Gemeenten vervangen de oude borden tussen januari en juli 2026. Het bord dat je eerder stuurde is dus precies het soort bebording waarmee zo’n zone wordt aangegeven.

Een milieuzone weert de meest vervuilende dieselvoertuigen op basis van hun emissieklasse. Dit kan gelden voor zowel bedrijven als particulieren. Een zero-emissiezone is strenger: hierin worden alleen volledig uitstootvrije bestel- en vrachtauto’s, zoals elektrische of waterstofvoertuigen, toegelaten. Voor bestaande voertuigen gelden overgangsregelingen en uitzonderingen. Zero-emissiezones zijn vooral gericht op bedrijfsverkeer, maar kunnen ook particuliere bestelauto’s raken. Hou er dus rekening mee als je privé met een bestelbus naar zero-emissiezones gaat, bijvoorbeeld naar je vakantiebestemming.